Goudzoeken

Het is best goed gegaan eigenlijk, de preek van Ruben. Je zou niet zeggen dat hij gisteren een vrijgezellenfeestje had. En dat terwijl wij zo ons best hadden gedaan…

Ruben vertelde over typologie in het leven van Jozef. Bezig zijn met typologie was volgens hem 'goudzoeken' in Gods Woord. En hij heeft gelijk. Als we het verhaal van Jozef lezen, worden we elke keer weer bepaald bij de Heere Jezus. Ik werd echter heel ergens anders bij bepaald. Tijdens het lezen van Genesis 37 ontdekte ik opeens dat Jozef door zijn broers aan Ismaëlieten werd verkocht. Om preciezer te zijn: aan Medjanitische kooplieden. Dat lijkt een tegenstrijdigheid te zijn, want Ismaëlieten zijn nakomelingen van Abraham's oudste zoon Ismaël. Midjanieten zijn nakomelingen van Midjan, een andere (jongere) zoon van Abraham en een halfbroer van Ismaël (Gen. 25). Hoe kunnen deze Medjanitische kooplieden tegelijkertijd Ismaëlieten zijn?

Gideon in strijd met de Midjanieten

Midjan was ook een plaats. Het kan dus betekenen dat deze Ismaëlieten hier woonden. Zoals in een Harderwijker ben, zo werden zij Midjanieten genoemd – naar de plaats waar zij vandaan kwamen. Maar het kan ook zo zijn dat de nakomelingen van Midjan zich door huwelijken hadden vermengd met de Ismaëlieten, of dat zij zich op een andere manier met de Ismaëlieten hadden verenigd. De Midjanieten voelden zich misschien het meest thuis in de cultuur van Ismaël.

Want uiteindelijk komen er twee grote culturen voort uit Abraham, via Ismaël en Izaak. Hun halfbroers Zimran, Medan, Midjan, Josbak en Suah spelen eigenlijk een ondergeschikte rol. Het zijn dan ook Ismaël en Izaak die hun vader begraven. Twee totaal verschillende broers die de wereldgeschiedenis voorgoed zouden veranderen.

Zoals Jozef in aanraking kwam met de Midjanieten, zo kwam Mozes dat later ook. Nadat hij een Egyptenaar had gedood, vluchtte hij naar Midjan (1). Hier trouwde hij met Zippora, de dochter van de Medjanitische priester Jethro! Allemaal kwamen zij voort uit aartsvader Abraham! Alleen behoorde Jethro tot een andere cultuur, waarschijnlijk die van Ismaël. Toch schijnen Mozes en Jethro vreedzaam met elkaar om te zijn gegaan. Zittend in het woestijnzand, onder de schitterende sterrenhemel, hebben zij ongetwijfeld veel van elkaar geleerd. Wat zou het fantastisch zijn als wij op dezelfde manier met de moslims om zouden gaan!

De Midjanieten waren vijandig tegenover de Israëlieten. Zij worden uiteindelijk dan ook voorgoed verslagen door Gideon. Maar toch is het geweldig om tijdens een preek (opnieuw) te ontdekken hoe zo'n grote rol Ismaël speelt in de Bijbel. Zeker met de profetische tekst uit Jes. 19 in gedachten: "Te dien dage zal Israël de derde wezen met de Egyptenaars en met de Assyriërs, een zegen in het midden van het land. Want de HEERE der heerscharen zal hen zegenen, zeggende: Gezegend zij Mijn volk, de Egyptenaars, en de Assyriërs, het werk Mijner handen, en Israël, Mijn erfdeel!". Egyptenaars? Assyriërs? Iedereen die de geschiedenis en de wereld van vandaag beter wil leren begrijpen, en iedereen die nieuwsgierig naar hoe de toekomst er uit gaat zien, zou eens moeten onderzoeken wat de Bijbel leert over deze volken.

Ruben: bedankt! Ik heb misschien een deel van je preek niet meegekregen, maar heb wel weer goud gevonden!

1. Hoewel Midjan oorspronkelijk ten oosten van Kanaän ging wonen (zie Gen. 25:6), is het goed mogelijk dat zijn nakomelingen later richting het zuiden trokken. Het Midjan waar Mozes was lag namelijk in de buurt van de berg Horeb (Ex. 3:1). Het kan ook zijn dat de Midjanieten meer gebied hadden veroverd.